Công nghệ dầu khí và y học: Tiềm năng hợp tác và ứng dụng chéo

  • Phan Ngọc Trung Viện Dầu khí Việt Nam (VPI), Hội Dầu khí Việt Nam (VPA)
  • Đặng Thanh Tùng Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam
Keywords: Công nghệ dầu khí, công nghệ y học, ứng dụng chéo, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ hình ảnh, phân tích dữ liệu, vật liệu tiên tiến, quản lý rủi ro

Tóm tắt

Bài báo này phân tích những điểm tương đồng về công nghệ giữa ngành dầu khí và y học. Mặc dù thực hiện các mục tiêu khác nhau (khai thác năng lượng và chăm sóc sức khỏe con người), 2 lĩnh vực này dựa vào các công nghệ tiên tiến để khám phá, can thiệp và quản lý các hệ thống phức tạp. Sự tương đồng này thể hiện rõ qua công nghệ hình ảnh không xâm lấn (địa chấn 3D/4D và siêu âm/MRI/CT), kỹ thuật lấy mẫu để xác định bản chất (khoan lấy mẫu lõi và sinh thiết), các công cụ can thiệp ít xâm lấn (khoan định hướng và phẫu thuật nội soi), công nghệ cảm biến và tự động hóa (robot ROV và robot phẫu thuật), ứng dụng vật liệu tiên tiến chịu được điều kiện khắc nghiệt, cùng với các quy trình quản lý rủi ro, an toàn.
Đặc biệt, bài viết nhấn mạnh vai trò của phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) như chất xúc tác quan trọng, tối ưu hóa quy trình từ dự báo trữ lượng và sản lượng khai thác đến chẩn đoán bệnh lý trong y học. Việc nhận diện các điểm hội tụ công nghệ của 2 lĩnh vực này mở ra tiềm năng hợp tác liên ngành, thúc đẩy đổi mới sáng tạo để tạo ra sự phát triển đột phá cho cả lĩnh vực năng lượng và y học.

Các tài liệu tham khảo

ExxonMobil, “Discovering hidden hydrocarbons: Using seismic-imaging technology to map formations far below the earth's surface”, 2018. [Online]. Available: https://corporate.exxonmobil.com/who-we-are/technology-and-collaborations/energy-technologies/exploration-technology/discovering-hidden-hydrocarbons-using-seismic-imaging-technology-to-map-formations.

SPE, “History of petroleum technology”. [Online]. Available: https://www.spe.org/en/industry/history/timeline/.

Science Learning Hub, “Developments in medical imaging – timeline”. [Online]. Available: https://www.sciencelearn.org.nz/resources/1906-developments-in-medical-imaging-timeline.

Surgical Holdings, “The history of surgical instruments”, 2023. [Online]. Available: https://www.surgicalholdings.co.uk/history-of-surgical-instruments.html.

Sarah Moore, “The oil and gas robots market: Trends and growth opportunities”, 2023. [Online]. Available: https://www.azorobotics.com/Article.aspx?ArticleID=656.

Mehdi Mohammadpoor and Farshid Torabi, “Big data analytics in oil and gas industry: An emerging trend”, Petroleum, Volume 6, Issue 4, pp. 321 - 328, 2020. DOI: 10.1016/j.petlm.2018.11.001.

Abhay Paroha, “From data to discovery: AI's revolutionary impact on upstream oil and gas transformation”, 2024. [Online]. Available: https://www.computer.org/publications/tech-news/trends/ai-impact-on-oil-and-gas/.

John Olusegun, “Historical overview of data analytics in the medical field”, 2024.

John Olusegun, “Historical perspectives and advances in medical data analytics”, 2024.

Keronite, "How innovative surface technologies are supporting new challenges in oil and gas", 2021.

Lacey D. Douglas, Natalia Rivera-Gonzalez, Nicholas Cool, Aayushi Bajpayee, Malsha Udayakantha, Guan-Wen Liu, Anita, and Sarbajit Banerjee, “A materials science perspective of midstream challenges in the utilization of heavy crude oil”, ACS Omega, Volume 7, Issue 2, pp. 1547 - 1574, 2022. DOI: 10.1021/acsomega.1c06399.

Mohan Edirisinghe, Merve Gultekinoglu, and Jubair Ahmed, Biomaterials - Innovation for world healthcare. European Academy of Sciences, 2024.

Maria Vallet-Regí, “Evolution of biomaterials”, Frontiers in Materials, Volume 9, 2022. DOI: 10.3389/ fmats.2022.864016.

Đã đăng
2025-02-25
How to Cite
Phan Ngọc Trung, & Đặng Thanh Tùng. (2025). Công nghệ dầu khí và y học: Tiềm năng hợp tác và ứng dụng chéo. Tạp Chí Dầu Khí, 1, 79-88. https://doi.org/10.47800/PVSI.2025.01-09